به پیوست تصویر نامه شماره 402/359539 مورخ 1402/05/15 دبیرکل محترم و رئیس هیات مدیره جامعه حسابداران رسمی ایران عنوان رئیس کل محترم سازمان متبوع، در خصوص لزوم انطباق نسخه کاغذی صورتهای مالی حسابرسیشده توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران با اطلاعات موجود در سامانه جامع اطلاعات صورتهای مالی (جام)، ارسال می شود.
در این ارتباط ضروریست مأموران مالیاتی هنگام رسیدگی به پروندههای مالیاتی حاوی صورتهای مالی حسابرسی شده توسط اعضای جامعه حسابداران رسمی، اطلاعات صورتهای مالی یادشده را با اطلاعات موجود در سامانه جامع اطلاعات صورتهای مالی (جام) مطابقت داده و در صورت مشاهده هرگونه مغایرت بین اطلاعات دریافتی از سامانه جام با اطلاعات موجود در اظهارنامههای مالیاتی و یا گزارشهای حسابرسی ارائهشده، موارد را با ذکر جزئیات به منظور انجام اقدامات آتی به دفتر حسابرسی مالیاتی اعلام نمایند.
معتبر (دائمی)
مرجع تصویب:
معاون درآمدهای مالیاتی
تاریخ صدور:
1402/11/16
شروع اعتبار:
1402/11/16
پایان دوران مغایرت؛ الزام تطبیق سیستمی صورتهای مالی با سامانه جام
📌 جان کلام:
ابلاغ دستورالعمل سختگیرانه به مأموران مالیاتی جهت «تطبیق اجباری» نسخه کاغذی گزارشهای حسابرسی شده با اطلاعات بارگذاری شده در سامانه «جام». از این پس، هرگونه اختلاف میان ارقام یا یادداشتهای نسخه فیزیکی و نسخه سیستمی، منجر به گزارش تخلف به دفتر حسابرسی مالیاتی خواهد شد.
تحلیل فنی و پیامدهای اجرایی
این بخشنامه حلقه اتصال بین «جامعه حسابداران رسمی» و «سازمان امور مالیاتی» را تکمیل میکند. پیش از این، برخی مودیان یا حسابرسان ممکن بود پس از بارگذاری اطلاعات در سامانه جام، تغییرات اصلاحی در نسخه چاپی اعمال کنند یا نسخه فیزیکی متفاوتی به ممیز ارائه دهند.
طبق این دستورالعمل، ممیز مالیاتی دیگر به مهر و امضای روی کاغذ اکتفا نمیکند؛ بلکه مکلف است دادهها را با دیتابیس سامانه جام (که مستقیماً توسط حسابرس رسمی تغذیه میشود) کراسچک (Cross-check) کند. پیام شفاف است: **«ملاک اعتبار، دادههای سیستمی است، نه کاغذ.»** وجود مغایرت به منزله ریسک بالا تلقی شده و پرونده را از مسیر رسیدگی عادی بر اساس گزارش حسابرسی، خارج و به سمت بررسیهای دقیقتر سوق میدهد.
📋 چکلیست و نکات کنترلی
- دامنه شمول: کلیه صورتهای مالی حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی یا اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران.
- وظیفه ممیز: مقایسه اقلام ترازنامه، سود و زیان و یادداشتها بین نسخه فیزیکی و سامانه جام.
- تکلیف مغایرت: ارجاع فوری موارد مغایرت با ذکر جزئیات به دفتر حسابرسی مالیاتی (که میتواند منجر به رد گزارش حسابرسی شود).
بسیاری از حسابرسان یا مدیران مالی در لحظات آخر قبل از پرینت نهایی، اصلاحات جزئی (Reclassification) انجام میدهند اما فراموش میکنند فایل سامانه جام را بهروزرسانی کنند. همین مغایرت کوچک اکنون میتواند کل اعتبار گزارش حسابرسی را زیر سؤال ببرد و بهانهای برای ورود به رسیدگی علیالرأس یا رد دفاتر شود.
💡 اقدام عملی (پیشگیری از فاجعه):
قبل از تحویل اظهارنامه و گزارش حسابرسی به اداره مالیات، شخصاً یا توسط مدیر مالی، یکبار «شناسه یکتای قرارداد» و خروجی سامانه جام را با نسخه چاپی تطبیق دهید. در صورت وجود هرگونه مغایرت (حتی در حد یک ریال یا یک جابجایی سرفصل)، فوراً از موسسه حسابرسی بخواهید که فایل سامانه جام را اصلاح و مجدداً بارگذاری کند. هرگز به امید «توضیح دادن به ممیز» نسخه مغایر را تسلیم نکنید؛ سیستم برای توضیحات شفاهی طراحی نشده است.