پیرو بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۹/۲۲ مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۷، شماره ۲۱۰/۱۴۰۰/۱۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۹ و شماره ۲۰۰/۱۴۰۰/۶۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۵ و با عنایت به سوالات و ابهامات مطرح شده درخصوص نامه شماره ۲۱۰/۱۷۹۳۶/ص مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۲۵ معاونت حقوقی و فنی مالیاتی در ارتباط با حکم قسمت اخیر بند (۱) و جزء (ب) از بند (۲) بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۷/۱۷۷ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ با توجه به مفاد دادنامه شماره ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۱۸۰ مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۲۹ هیات عمومی دیوان عدالت اداری که بر اساس آن حکم به صحیح بودن رأی شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۲۵۵۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۳۰ هیات عمومی دیوان عدالت اداری صادر شده است و ضمن نقض آرای شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۱۶۳۶ مورخ ۱۳۹۹/۱۱/۰۷ و شماره ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۲۷۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۲/۲۸ هیات یاد شده، اعتبار حقوقی قسمت اخیر بند (۱) و جزء (ب) از بند (۲) بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۷/۱۷۷ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸ مورد تایید قرار گرفته است، لذا مطابق قسمت اخیر بند (۱) بخشنامه شماره شماره ۲۰۰/۹۷/۱۷۷ مورخ ۱۳۹۷/۱۲/۲۸، هزینههای مربوط به نقل و انتقال سهام و سایر هزینه های مرتبط به سرمایه گذاری در سهام، به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی در محاسبه درآمدهای مشمول مالیات منظور نخواهد شد. همچنین جزء (ب) از بند ۲ یاد شده، به شرح ذیل اصلاح و جایگزین میگردد:
«ب- در خصوص سرمایهگذاریهای جاری در سهام و سهمالشرکه (اعم از سریعالمعامله و سایر سرمایهگذاریهای جاری) که به ارزش بازار یا خالص ارزش فروش در دفاتر منعکس میگردد، افزایش ارزش این نوع از سرمایهگذاریها از شمول مالیات خارج بوده و در صورت کاهش ارزش، زیان آن در حساب مالیاتی قابل پذیرش نخواهد بود.»
سید محمدهادی سبحانیان
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
بخشنامههای منسوخ: ۲۱۰/۱۴۰۰/۱۷ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۹ و ۲۰۰/۱۴۰۰/۶۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۲۵
وضعیت:
معتبر (دائمی)
مرجع تصویب:
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ صدور:
۱۴۰۲/۰۹/۲۲
شروع اعتبار:
۱۴۰۲/۰۹/۲۲
پایان مناقشه هزینههای سرمایهگذاری در سهام
📌 جان کلام:
بر اساس رأی نهایی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، سازمان امور مالیاتی مجدداً تأکید کرد که هزینههای مربوط به خرید و فروش سهام (نظیر کارمزد کارگزاری) هزینه قابل قبول مالیاتی نیست. همچنین افزایش یا کاهش ارزش دفتری سرمایهگذاریها (سود و زیان تحققنیافته) در محاسبه مالیات عملکرد تأثیری نداشته و خنثی تلقی میشود.
داستان از این قرار بود که برخی مؤدیان با استناد به آرای قبلی دیوان، هزینههای مربوط به سرمایهگذاری (مثل سود تسهیلات دریافتی برای خرید سهام یا کارمزدها) را به عنوان هزینه قابل قبول ثبت میکردند. استدلال سازمان این بود که چون سود حاصل از سهام معاف از مالیات است (ماده ۱۴۳ و ۱۴۳ مکرر)، طبق تبصره ۲ ماده ۱۴۷، هزینههای مربوط به آن نیز غیرقابل قبول است.
حکم نهایی بخشنامه:
۱. بازگشت به موضع سختگیرانه سال ۹۷: کلیه هزینههای جذب و نقلوانتقال سهام، از حساب هزینههای قابل قبول برگشت داده میشود.
۲. استاندارد حسابداری ۱۵ (سرمایهگذاریها): اگر سرمایهگذاری جاری را به روش «ارزش بازار» نگهداری میکنید:
الف) اگر ارزش بالا رفت (سود شناسایی کردید): این سود معاف از مالیات است.
ب) اگر ارزش پایین آمد (زیان کاهش ارزش): این زیان مورد قبول دارایی نیست.
📋 چکلیست و نکات کلیدی
- دامنه شمول: کلیه شرکتهای سرمایهگذاری و واحدهای تولیدی/بازرگانی که در پرتفوی خود سهام دارند.
- ابطال بخشنامهها: توجه کنید که بخشنامههای سال ۱۴۰۰ (شمارههای ۱۷ و ۶۰) که کمی فضا را باز کرده بودند، با این دستورالعمل نسخ شدند.
- ⚠️ دام پنهان: “تسهیم هزینههای مشترک”. ممیزان مالیاتی با استناد به این بخشنامه، نه تنها هزینههای مستقیم خرید سهام، بلکه بخشی از هزینههای عمومی و اداری و حتی هزینههای مالی (بهره وامها) را به نسبت سرمایهگذاریها تسهیم کرده و برگشت میزنند.
⚠️ سلب مسئولیت: این تحلیل تخصصی توسط تیم وکیل مالیاتی بر اساس آخرین مقررات زمان انتشار، تدوین شده است. با توجه به سیال بودن و تغییر قوانین، برای پروندههای سنگین حتماً با مشاور ارشد مشورت کنید.