[۱۴۰۲/۰۸/۱۴][۲۰۰/۱۴۰۲/۱۶][بخشنامه] تبیین نحوه اجرای جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور

در اجرای تکلیف مقرر این سازمان در جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص اعمال معافیت/نرخ صفر مالیاتی موضوع بند (ط) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم و تبصره (۱) ماده مذکور، مقرر می‌دارد:

-۱ تسهیلات مقرر در جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور برای اشخاص موضوع بند‌های (د)، (هـ)، (ح)، (ط)،(ی)، (ک) و فعالیتهای قرآنی موضوع بند (ل) ماده ۱۳۹ قانون مالیا‌ت‌های مستقیم صرفاً برای مؤدیانی قابل اعمال است که به علت عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی و یا دفاتر و اسناد و مدارک (حسب مورد) برای عملکرد سال ‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ مشمول برخورداری از معافیت یا نرخ صفر مالیاتی نشده‌اند و حداکثر تا پایان سال ۱۴۰۲ نسبت به تسلیم اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک سال مربوط به اداره امور مالیاتی یا هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد اقدام نمایند. بنابراین در صورتی که مؤدیان موضوع بندهای مذکور، علیرغم تسلیم اظهارنامه و دفاتر و اسناد و مدارک در مواعد مقرر برای عملکرد سال‌ های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹، به دلایل دیگر نظیر عدم نظارت سازمان بر درآمد و هزینه آن‌ها و یا عدم تأیید مراتب توسط نظار انتخاب شده، از معافیت/نرخ صفر مالیاتی مزبور بهره‌مند نشده باشند، مشمول تسهیلات جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور نخواهند بود.

-۲ هر چند حسب مفاد جزء مذکور در قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور، دریافت اظهارنامه مالیاتی به همراه دفاتر و اسناد و مدارک در این سال جهت اعمال معافیت یا نرخ صفر مالیاتی مورد حکم قرار گرفته است، لکن با توجه به‌ این‌ که پیش از اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، برقراری معافیت اشخاص موضوع ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم برای عملکرد سال ۱۳۹۰ تا پایان سال ۱۳۹۴، با مدنظر قراردادن مفاد بخشنامه‌های شماره ۲۰۰/۹۳/۶۴ مورخ ۱۳۹۳/۰۶/۱۵ و شماره ۲۰۰/۹۳/۹۴ مورخ ۱۳۹۳/۰۸/۲۶، صرفاً منوط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی در اجرای مفاد تبصره (۲) ماده ۱۱۹ قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران بوده است; بنابراین عدم ارائه دفاتر قانونی و اسناد و مدارک موضوع تبصره ۱ ماده ۱۴۶ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم مربوط به سال‌های یاد شده مانع از بررسی اظهارنامه و اسناد و مدارک ارائه شده توسط مؤدیان مذکور در سال ۱۴۰۲ از سوی ادارات و مراجع حل اختلاف مالیاتی جهت تعیین درآمدهای معاف از مالیات و بهره‌ مندی از مفاد جزء یاد شده در قانون بودجه سال مورد اشاره نخواهد بود.

۳- اجرای حکم مذکور برای عملکرد سال ‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹، با مد نظر قراردادن مفاد تبصره (۱) ماده ۱۴۶ مکرر (الحاقی مورخ ۱۳۹۴/۰۴/۳۱) قانون مالیات‌های مستقیم، منوط به دریافت اظهارنامه ‌های مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک مربوط به عملکرد سال‌های فوق‌الذکر (با رعایت مقررات موضوع بند الف ماده ۶ آیین‌نامه اجرایی ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم درخصوص اشخاص مشمول ارائه دفاتر قانونی) در سال ۱۴۰۲ حسب مورد می‌باشد. ضمناً مقتضی است، در این خصوص مفاد قسمت اخیر بند (۴) بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۸/۲۴ مورخ ۱۳۹۸/۰۳/۲۱، مبنی بر اینکه “عدم ارائه بخشی از اسناد و مدارک (اعم از اسناد درآمدی یا هزینه ای) موجب محرومیت از نرخ صفر و هرگونه معافیت یا مشوق مالیاتی مندرج در این قانون و سایر قوانین در اجرای این تبصره درخصوص درآمدهای ابرازی در اظهارنامه مالیاتی نخواهد بود.” مورد توجه قرار گیرد.

-۴ در اجرای بند (ح) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم، برای سال های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ مفاصا حساب‌های صادره توسط شعب تحقیق موضوع ماده (۱۴) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳/۱۰/۰۲ برای برخورداری از تسهیلات جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور به منزله اظهارنامه مالیاتی تلقی می شود.

-۵ مؤدیان مالیاتی برای برخورداری از نرخ صفر/ معافیت مالیاتی موضوع این بخشنامه می بایست اظهارنامه مالیاتی سال مربوط را (بر اساس نمونه اظهارنامه موجود در آدرس اینترنتی https://tax.gov.ir قسمت خدمات اصلی مالیاتی)، تکمیل و به همراه دفاتر و اسناد و مدارک به شرح بندهای ۲،۳ و ۴ این بخشنامه، تا پایان سال ۱۴۰۲ به همراه نامه‌ای به اداره امور مالیاتی ذیربط یا هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد ارائه نمایند.

-۶اعمال معافیت یا نرخ صفر مالیاتی موضوع حکم جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور در خصوص آن قسمت از مالیات متعلق به هر سال از سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ که توسط اشخاص یاد شده، پرداخت نشده باشد، امکان پذیر است. در همین راستا در صورتی که مؤدی در سال مورد نظر (هر یک از سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹) علاوه بر فعالیتهای مشمول مقررات یادشده دارای فعالیت‌های غیرمعاف بوده و بخشی از مالیات متعلق را پرداخت نموده باشد، چنانچه مالیات پرداخت شده قابل انتساب به فعالیت‌های غیرمعاف و یا فعالیت‌های مشمول نرخ صفر/معافیت یادشده نباشد، مبلغ پرداختی ابتدا از مالیات مربوط به فعالیت‌های غیر معاف کسر شده و درصورت وجود مازاد پرداختی، از مالیات مربوط به فعالیت‌های موضوع این بخشنامه کسر می‌شود.

-۷در اجرای جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور، کلیه جریمه‌های پرداخت نشده (اعم از قابل بخشودگی و غیر قابل بخشودگی) اشخاصی که نسبت به پرداخت مالیات اقدام نموده‌اند، مورد بخشودگی قرار گیرد.

-۸ با توجه به اینکه استفاده از تسهیلات موضوع جزء (۲) بند (ب) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۲ کل کشور برای مشمولان بند‌ (ط) و تبصره (۱) ماده ۱۳۹ قانون مالیات‌های مستقیم منوط به انتخاب ناظر و رعایت مقررات مربوط به اخذ گواهی ناظر می‌باشد، بنابراین در مواردی که اشخاص مذکور برای بهره مندی از تسهیلات مقرر نسبت به تسلیم اظهارنامه سنوات ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۹ در سال ۱۴۰۲ اقدام نمایند، اما در سنوات مورد اشاره به هر دلیلی برای ایشان ناظر تعیین نشده است (اعم از اینکه مؤدی درخواست تعیین ناظر را به ادارات کل ارائه نداده باشد و یا ادارات کل نسبت به تعیین ناظر اقدام ننموده باشند)، ادارات کل امور مالیاتی در زمان صدور حکم رسیدگی و یا بر اساس اعلام گروه رسیدگی (حسب مورد) برای عملکردهای رسیدگی نشده (با رعایت ماده ۱۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم) و همچنین در زمان صدور حکم رسیدگی مجدد برای سایر مؤدیان مشمول این بند، نسبت به تعیین ناظر جهت نظارت بر درآمد و هزینه‌های این اشخاص برای هر یک از سال‌های مورد اشاره اقدام نمایند. همچنین در مواردی که اینگونه مؤدیان به هر دلیلی (از جمله عدم تسلیم صورتحساب درآمد و هزینه به مرجع ناظر) در سنوات مربوط فاقد گزارش ناظر باشند، تسلیم گزارش نظارت توسط ناظر انتخاب شده از سوی ادارات کل و یا سازمان اوقاف و امور خیریه (حسب مورد) در سال ۱۴۰۲ مانع از استفاده از تسهیلات حکم مذکور در قانون بودجه نخواهد بود.

-۹رسیدگی ادارات امور مالیاتی درخصوص شمول یا عدم شمول نرخ صفر/ معافیت یادشده به شرح موارد ذیل خواهدبود:

الف – در صورتی که برای پرونده‌های مالیاتی موضوعه در عملکردهای مدنظر گزارش رسیدگی تنظیم نشده باشد، گزارش مذکور با رعایت مقررات موضوع ماده ۱۵۷ قانون مالیات‌های مستقیم برای سال مورد رسیدگی، تنظیم و برگ تشخیص صادر می‌شود.

ب – درخصوص پرونده‌های مالیاتی مشمول مقررات یادشده در عملکردهای مد نظر که برای آنها گزارش رسیدگی تنظیم و برگ تشخیص صادره به قطعیت نرسیده و در مراجع حل اختلاف مالیاتی نیز طرح نشده باشد، اداره امور مالیاتی ذیربط نسبت به تنظیم گزارش رسیدگی اصلاحی و صدور برگ تشخیص اصلاحی اقدام خواهد نمود.

ج – درمورد پرونده‌های مالیاتی که در هیأت های حل اختلاف مالیاتی مطرح شده و فرآیند دادرسی مالیاتی را طی می‌نمایند، درصورت درخواست مؤدی و ارائه اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک در مهلت مقرر در این حکم، هیأتهای حل اختلاف مالیاتی مکلف به رسیدگی به درخواست مؤدی با رعایت مقررات این بخشنامه می‌باشند.

د- در مواردی که پرونده‌های مالیاتی یادشده به قطعیت رسیده باشد، اداره امور مالیاتی ذیربط، درصورت احراز شرایط مقرر در این بخشنامه، نسبت به تنظیم گزارش رسیدگی اصلاحی و حسب مورد صدور برگ قطعی یا برگ قطعی اصلاحی اقدام نماید.

-۱۰در مواردی که کمک‌ها و هدایای دریافتی نقدی و غیرنقدی به موجب اساسنامه مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه صرف امور مذکور در بند (ح) ماده ۱۳۹ قانون مالیات ‌های مستقیم نشده باشد، امکان اعمال تسهیلات مقرر در قانون بودجه یاد شده فراهم نمی‌باشد.

۱۱- به منظور تسریع در اجرای این حکم، ادارات امور مالیاتی ترتیبی اتخاذ نمایند تا اظهارنامه مالیاتی و دفاتر و اسناد و مدارک موضوع این بخشنامه که در موعد مقرر (تا پایان سال ۱۴۰۲) تسلیم شده است، تا پایان سال ۱۴۰۳ مورد رسیدگی واقع و نسبت به انجام سایر اقدامات لازم به شرح مقررات این بخشنامه، با لحاظ نمودن مهلت مذکور در جزء (الف) بند ۹، اقدام نمایند.

سید محمدهادی سبحانیان
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور