[۱۴۰۳/۱۲/۲۵][۱۴۰۳۳۱۳۹۰۰۰۳۱۳۸۵۲۶][دیوان عدالت اداری] (رد شکایت) هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری در ارتباط با شیوه اعمال معافیت یا تخفیف در مواردی که بیش از یک معافیت، بخشودگی مالیاتی یا تخفیف در نرخ مالیاتی برای مودی در نظر گرفته شده است

شماره دادنامه : 140331390003138526

تاریخ:1403/12/25

شاکی : محمد مهدی زاهدی 

طرف شکایت : سازمان امور مالیاتی کشور دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی 

موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ بخشنامه شماره  ۲۰۰-۱۴۰۰-16مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ و بند ۵ بخشنامه شماره ۲۰۰-۱۴۰۱-۲۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۲۳

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان امور مالیاتی کشور دفتر حقوقی سازمان امور مالیاتی به خواسته ابطال بند ۲ بخشنامه شماره  ۲۰۰-۱۴۰۰-16مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ و بند ۵ بخشنامه شماره  ۲۰۰-۱۴۰۱-29مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۲۳ به دیوان  عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می باشد: 

-۱ مقرره1400/۰۳/۰۸  

بند -۲ در مواردی که مودی استحقاق برخورداری بیش از یک معافیت بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد و با  رعایت بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۳

 -2مقرره مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۲۳

-۵ در مواردی که مودی امکان استفاده بیش از یک معافیت بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد را می باشد که هر نرخ موضوع بند (ن) تبصره فوق الذکر )بند ت تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱) می بایست با رعایت مفاد بخشنامه .شماره ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۹۶/۰۳/۰۳ اعمال شود.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :

با عنایت به اینکه بر طبق صراحت مفاد بند (ق) تبصره (۶) قانون بودجه سال ۱۴۰۰ و بند (ن) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ و بند (۲) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۲ بخشودگی مقرر در نرخ مالیات موضوع ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم اشخاص حقوقی دارای پروانه بهره برداری از وزارتخانه های ذیربط در فعالیتهای تولیدی، علاوه بر سایر معافیتها و بخشودگی ها و شوق های قانونی اشخاص مذکور است و اینکه در صورتیکه ۲۰۱-۷ مورخ ۱۳۹۵/۱۲/۰۸ شورای عالی مالیات مبنی بر رعایت )سایر مقررات( هیچ تصریحی به مستثنی بودن مفاد تبصره ۷ ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم در  نحوه اعمال تخفیف نرخ موضوع بند (ق) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۰ و بند (ن) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ بعمل نیاورده است. اینکه در بخشنامه های مورد شکایت در موقع تسلیم اظهار نامه مالیاتی بصورت الکترونیکی مانع از اعمال همزمان تخفیف و بخشودگیهای مالیاتی موضوع بندهای فوق الذکر از قوانین بودجه سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ موجب تبعیض ناروا و مطالبه مالیات مضاعف از مودیان گردیده که علاوه بر مغایرت با اصل پنجاه و یکم قانون اساسی و بندهای ۹ و ۴ اصل سوم و وصل بیستم تا آن قانون و مغایر تبصره قانونی بودجه در سالهای ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ و نیز مغایر با شرع انور و قاعده لاضرر میباشد و در پایان ابطال بندهای مورد شکایت از تاریخ صدور مطرح شده است. 

مدافعات طرف شکایت:

-۱ بند ۲ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۰/۱۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ که موضوع خواسته اول شاکی برای ابطال است قبلا در طی رسیدگی به شکایت مشابه در هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری بشرح رأی قطعیت یافته شماره ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۴ رأی به رد شکایت صادر شده و شکایت فعلی مشمول ماده ۸۵ قانون دیوان عدالت اداری است.

-۲ در خصوص درخواست ابطال بند ۵ بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۳۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۳/۲۷ سازمان امور مالیاتی در راستای نحوه اجرای صحیح حکم مندرج در بند (ن) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ ناظر به کاهش نرخ مالیات موضوع ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم و با عنایت به قوانین و مقررات مالیاتهای حاکم مقرر گردیده در مواردی که مودی امکان استفاده بیش از یک معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارد کاهش نرخ مالیات بایستی با رعایت بخشنامه ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۳ اعمال شود. مفاد بخشنامه ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۳ به موجب دادنامه شماره ۱۰۱۰۹ مورخ ۱۳۹۷/۰۴/۳۱ مورد تایید هیأت تخصصی مالیاتی بانکی قرار گرفته است. به موجب این دادنامه رأی اکثریت اعضای شورای  عالی مالیاتی در صورتجلسه شماره ۲۰۱-۷ مورخ ۱۳۵/۰۵/۱۲ چنانچه به موجب قوانین و مقررات در فرایند اعمال معافیت ۴ و بخشودگیها، مودی استحقاق چندین معافیت و بخشودگی را دارد، نحوه اعمال بدین صورت خواهد بود که معافیت یا تخفیف که معافیت یا تخفیف قبلی اعمال شده مورد نظر قرار می گیرد و تخفیف یا معافیت بعدی برخالص نرخ یا مالیات  متعلقه پس از کسر معافیت بخشودگی یا تخفیف قبلی اعمال می شود نه اینکه به ترتیب موارد معافیت مالیاتی پیش بینی شده در مواد قانونی، از نرخ مالیات مربوطه کسر گردد. این فرآیند منطبق با دادنامه هیأت تخصصی و منطبق با مبانی و  اصول صحیح تشخیص و مبانی حسابداری و عادلانه است زیرا همانطور که اعمال مالیات مضاعف پذیرفته نیست اعطای امتیازات مضاعف مانند معافیت نیز مبتنی بر مبانی حقوق مالیاتی نمی باشد. لذا رد شکایت شاکی مورد استدعاست. 

پرونده کلاسه ۰۳۰۰۱۰۴/هـ ت در جلسه مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۰۵ هیأت تخصصی مالیاتی بانکی با حضور قضات عضو هیأت مورد بررسی واقع که راجع به بند (۵) بخشنامه شماره  ۲۰۰/۱۴۰۱/۲۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۲۳ موضوع شکایت با لحاظ نظر  اتفاقی حاضرین با استعانت از خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشاء رأی می نماید:

رأی هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

شاکی نسبت به مفاد بند (۵) بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۱/۲۹ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۲۳ که مقرر می دارد در مواردی که مودی امکان استفاده بیش از یک معافیت، بخشودگی یا تخفیف در نرخ مالیاتی را دارا می باشد، کاهش نرخ موضوع بند (ن) تبصره فوق الذکر می بایست با رعایت مفاد بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۳ اعمال شود و از آنجایی که بند (ن) تبصره ۶ قانون بودجه سال ۱۴۰۱ کل کشور راجع به کاهش نرخ مالیات موضوع ماده ۱۰۵ قانون مالیاتهای مستقیم می  باشد و مفاد بخشنامه مذکور در بند معترض عنه )بخشنامه شماره ۲۰۰/۹۶/۳۵ مورخ ۱۳۹۶/۰۳/۰۳) نیز مورد ابطال واقع نشده است و در این مقرره به اعمال مفاد قانون و بخشنامه ای که حیات حقوقی و اجرایی دارد اشاره می نماید و از سویی دیگر در آرای سابق الصدور این هیأت تخصصی، معیار در اعمال مشوق ها و معافیت های متعدد مالیاتی به صراحت بیان شده است از جمله دادنامه شماره ۱۳۹۱ – ۱۳۹۰ مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۴ که هر مشوق یا معافیت یا ترجیح مالیاتی پس از  کسر مشوق سابق و بر باقی مانده مالیات متعلقه یا درآمد مشمول مالیات )حسب مورد( اعمال می شود و این دیدگاه منطبق بر قانون بوده و مغایرتی با قوانین ندارد فلذا به استناد بند ب ماده ۸۴ از قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۴۰۲ رأی به رد شکایت صادر می نماید رأی یادشده ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از ناحیه ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گرانقدر دیوان عدالت اداری می باشد. 

محمد علی برومند زاده 

رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری