یک کارشناس امور مالی گفت: ایران با بستن تنگه هرمز عملاً نوعی «مالیات کربنی» از اقتصاد جهانی دریافت کرد؛ اقدامی که باعث افزایش شدید قیمت انرژی، رشد انتظارات تورمی و ایجاد نگرانی در بازارهای مالی جهان شد.
پویان مظفری کارشناس امور مالی در گفتوگو با خبرنگار اقتصاد کلان خبرگزاری صدا و سیما، با اشاره به تبعات اقتصادی جنگ ۴۰ روزه و بسته شدن تنگه هرمز اظهار کرد: این جنگ اگرچه برای ایران، آمریکا و اسرائیل بیشتر ابعاد نظامی داشت، اما برای اقتصاد جهانی به یک بحران بزرگ اقتصادی تبدیل شد و تبعات آن تقریباً تمام بازارهای بینالمللی را تحت تأثیر قرار داد.
وی افزود: ایران با بستن تنگه هرمز عملاً نوعی «مالیات کربنی» از اقتصاد جهانی دریافت کرد؛ اقدامی که باعث افزایش شدید قیمت انرژی، رشد انتظارات تورمی و ایجاد نگرانی در بازارهای مالی جهان شد. به گفته مظفری، این بحران بزرگترین شوک عرضه نفت در تاریخ معاصر به شمار میرود؛ به طوری که در برخی روزها صادرات نفت منطقه تا ۱۲ میلیون بشکه در روز کاهش یافت که معادل بیش از ۱۱ درصد تقاضای جهانی نفت بود.
این کارشناس امور مالی ادامه داد: در نتیجه این اتفاق، قیمت نفت برنت به حدود ۱۲۰ دلار و نفت روسیه به ۹۵ دلار رسید. آمریکا نیز برای کنترل بازار ناچار شد از ذخایر استراتژیک نفت خود استفاده کند؛ اقدامی که سطح ذخایر این کشور را به پایینترین میزان از دهه ۱۹۸۰ رساند. همچنین بازار گاز اروپا نیز با جهش شدید قیمتها مواجه شد و نرخ فوروارد گاز بیش از ۵۰ درصد افزایش یافت.
مظفری با اشاره به اثرات تورمی این بحران تصریح کرد: افزایش قیمت انرژی موجب شد انتظارات فعالان اقتصادی نسبت به کاهش نرخ بهره در آمریکا تغییر کند و اکنون بسیاری از تحلیلگران معتقدند تا پایان سال ۲۰۲۶ کاهش محسوسی در نرخ بهره فدرال رزرو رخ نخواهد داد. وی افزود: این شرایط حتی بانکهای مرکزی کشورهای دیگر را نیز تحت فشار قرار داد؛ بهگونهای که بانک مرکزی استرالیا نرخ بهره را به بالای ۴ درصد افزایش داد و ژاپن نیز برای جلوگیری از سقوط ارزش ین، دهها میلیارد دلار در بازار ارز مداخله کرد.
وی گفت: آثار این بحران تنها محدود به بازارهای مالی نبود و مردم کشورهای غربی نیز افزایش قیمت سوخت، قبوض گاز و هزینههای زندگی را به صورت مستقیم لمس کردند.
این کارشناس امور مالی درباره تبعات غذایی بحران نیز اظهار داشت: تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای تجارت اوره و کود شیمیایی در جهان است و اختلال در این مسیر باعث افزایش شدید قیمت کود و کاهش سطح زیر کشت در بسیاری از کشورها شد؛ موضوعی که امنیت غذایی برخی مناطق را با تهدید جدی مواجه کرد.
مظفری با اشاره به وضعیت بازار اوراق قرضه آمریکا افزود: افزایش انتظارات تورمی موجب شد نرخ اوراق ۳۰ ساله آمریکا به بیش از ۵ درصد برسد. در حالی که بازارهای سهام پس از پایان جنگ بخشی از افت خود را جبران کردند، اما باقی ماندن نرخهای بالا در بازار اوراق میتواند نشانهای از آغاز یک رکود اقتصادی عمیق در اقتصاد جهانی باشد.
وی همچنین درباره آثار این بحران بر تجارت جهانی گفت: مسیرهای حملونقل بینالمللی طولانیتر و ترکیبی شدهاند و همین مسئله هزینه لجستیک، بیمه کشتیها و زمان تحویل کالا را به شدت افزایش داده است.
مظفری در پایان خاطرنشان کرد: صندوق بینالمللی پول پیشبینی رشد اقتصادی منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا را از ۳.۹ درصد به ۱.۱ درصد کاهش داده است. در این میان، عمان و عربستان به دلیل برخورداری از زیرساختها و روابط منطقهای مناسب، آسیب کمتری متحمل شدند، اما کشورهایی مانند قطر، کویت و بحرین با افت محسوس رشد اقتصادی روبهرو هستند.
منبع