با عنایت به ابهامات مطروحه در خصوص نحوه رسیدگی به اعتراض مؤدیان مالیاتی نسبت به برگ های تشخیص مالیات صادره در راستای اظهارنامه های برآوردی تولیدی برای عملکرد سال ۱۳۹۸ و سال های بعد، در اجرای قسمت اخیر ماده (۹۷) قانون مالیات های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱، که به هر دلیل موفق به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات در مهلت قانونی مصرح در ماده موصوف نشده اند، بدین وسیله مقرر می شود؛
-۱ چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی تولیدی حسب مقررات تبصره (۱) و قسمت اخیر تبصره (۲) ماده (۲۰۳) و ماده (۲۰۸) قانون مالیات های مستقیم ابلاغ (ابلاغ قانونی) شده، با ملحوظ نظر داشتن مفاد تبصره ماده (۲۳۹) این قانون، چنانچه مؤدی به شرح مقررات ماده (۲۳۹) قانون فوق اقدام ننموده باشد، با عنایت به قسمت اخیر ماده ۹۷ قانون مذکور و در اجرای قسمت اخیر تبصره ماده (۲۳۹) قانون فوق الذکر، در حکم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته شده و پرونده امر (فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی) قابل رسیدگی در اجرای ماده ۲۳۸ قانون مالیات های مستقیم و مراجع حل اختلاف مالیاتی خواهد بود.
-۲ چنانچه برگ تشخیص مالیات ناشی از اظهارنامه برآوردی تولیدی حسب مقررات به مؤدی ابلاغ و وی نسبت به آن معترض باشد، مؤدی می بایست ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق مقررات اقدام نماید تا اعتراض وی در اجرای مقررات ماده (۲۳۸) قانون مورد اشاره مجدداً رسیدگی و یا حسب مقررات فصل سوم باب پنجم قانون مالیات های مستقیم قابل طرح در مراجع دادرسی مالیاتی باشد.
-۳در مواردی که در برگ تشخیص مالیات صادره، نحوه تعیین مالیات از طریق تولید اظهارنامه برآوردی در اجرای مقررات ماده (۹۷) قانون مالیات های مستقیم صراحتاً قید نشده باشد و یا در موارد اعتراض سیستمی با تایید معاونت فناوری های مالیاتی امکان تسلیم اظهارنامه مالیاتی فراهم نشده باشد، فارغ از تسلیم یا عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، اعتراض مؤدی برابر قانون قابل رسیدگی خواهد بود.
-۴ با توجه به اینکه مؤدیان بابت فعالیت های خود ملزم به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می باشند، لذا در مواردی که مؤدی غیرفعال باشد، رسیدگی به اعتراض وی از حیث غیرفعال بودن، مشروط به تسلیم اظهارنامه مالیاتی نمی باشد.
وضعیت:
(معتبر)
مرجع تصویب:
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ صدور:
۱۴۰۳/۰۶/۰۵
شروع اعتبار:
۱۳۹۸/۰۱/۰۱
پروتکل نجات از «مالیات برآوردی»؛ ۴ مسیر برای اعتراض به برگ تشخیص ماده ۹۷
📌 جان کلام:
زمانی که مودی اظهارنامه ندهد، سیستم طبق ماده ۹۷ یک «اظهارنامه برآوردی» تولید و بر اساس آن مالیات مطالبه میکند. این بخشنامه ۴ سناریو برای نحوه اعتراض به این نوع برگ تشخیصها تعیین کرده است:
۱. ابلاغ قانونی (غیابی): اگر برگ تشخیص به صورت قانونی (نه واقعی) ابلاغ شد و مودی هیچ کاری نکرد، پرونده خودکار «معترض» تلقی شده و به هیئت میرود (حتی بدون اظهارنامه).
۲. ابلاغ واقعی (حضوری/الکترونیکی): اگر مودی برگ تشخیص را دید و خواست اعتراض کند، شرط رسیدگی به اعتراض، تسلیم اظهارنامه واقعی ظرف ۳۰ روز است.
۳. خطای سیستم/ابهام: اگر در برگ تشخیص قید نشده که «برآوردی» است یا سیستم اجازه ثبت اظهارنامه نمیدهد، بدون اظهارنامه هم اعتراض پذیرفته است.
۴. مودیان غیرفعال: اگر ادعای مودی «عدم فعالیت» است، نیازی به ثبت اظهارنامه برای اعتراض نیست.
تحلیل استراتژیک (شاهکلید بند ۲)
خطرناکترین بخش برای مودیان هوشیار، بند ۲ است.
بسیاری از وکلا طبق روال سنتی فقط یک لایحه اعتراض مینویسند و ثبت میکنند. اما طبق این بخشنامه، اگر برگ تشخیص ناشی از برآورد سیستمی باشد و به دست شما رسیده باشد (ابلاغ واقعی)، صرفِ نوشتن اعتراض کافی نیست!
شما باید در همان مهلت ۳۰ روزه اعتراض (ماده ۲۳۸)، یک اظهارنامه عملکرد مطابق مقررات در سامانه ثبت کنید. اگر این کار را نکنید، ممیز کل یا هیئت میتواند بگوید: «چون اظهارنامه ندادی، شرط ورود به رسیدگی را نداری» و مالیات برآوردی قطعی شود.
بند ۴ این گره کور را باز کرد: «رسیدگی به ادعای غیرفعال بودن، مشروط به تسلیم اظهارنامه نیست.» این یک استدلال طلایی برای لایحه دفاعیه شرکتهای غیرفعال است.
📋 سناریوی اقدام (Action Plan):
- نوع ابلاغ را چک کنید: اگر «ابلاغ قانونی» (تبصره ۱ ماده ۲۰۳) شده و مهلت گذشته، نترسید؛ طبق بند ۱ پرونده باز است و به هیئت میرود.
- اگر میخواهید توافق کنید: اگر ابلاغ واقعی شده، حتماً همزمان با ثبت اعتراض در کارتابل، نسبت به تهیه و ارسال اظهارنامه در سامانه اقدام کنید.
- چک کردن متن برگ تشخیص: اگر در برگ تشخیص صراحتاً نوشته نشده “ناشی از اظهارنامه برآوردی”، طبق بند ۳ میتوانید بدون دادن اظهارنامه هم اعتراض کنید (یک راه فرار تکنیکی).