با توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده و به منظور ایجاد وحدت رویه در خصوص چگونگی اجرای مقررات موضوع ماده ۱۸۲ قانون مالیات های مستقیم، بدینوسیله اعلام می دارد:
حسب مقررات ماده ۱۸۲ قانون مذکور، کسانی که مطابق مقررات این قانون مکلف به پرداخت مالیات دیگران می باشند و همچنین هر کس که پرداخت مالیات دیگری را تعهد یا ضمانت کرده باشد و کسانی که بر اثر خودداری از انجام تکالیف مقرر در این قانون مشمول جریمه ای شناخته شده اند، در حکم مودی محسوب و از نظر وصول بدهی طبق مقررات قانونی اجرای وصول مالیات ها با آنان رفتار خواهد شد. بنابراین در موارد مراجعه به اشخاص مذکور برای وصول بدهی مالیاتی، درصورت درخواست بخشودگی جرائم توسط این اشخاص با رعایت ماده ۱۹۱ قانون مالیات های مستقیم و سایر مقررات، درخواست ارائه شده قابل رسیدگی خواهد بود.
سید محمدهادی سبحانیان
معتبر (دائمی)
مرجع تصویب:
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ صدور:
۱۴۰۳/۰۳/۲۴
شروع اعتبار:
۱۴۰۳/۰۳/۲۴
عدالت برای «ضامن»؛ حق بخشودگی جرایم برای پرداختکننده ثالث
📌 جان کلام:
این بخشنامه به یک تبعیض رویهای پایان داد. تا پیش از این، اگر شخصی (مانند ضامن یا مدیر مسئول) مجبور به پرداخت مالیات شخص دیگری میشد، واحد وصول اجرا با او مانند «مودی» رفتار میکرد تا پول را بگیرد، اما وقتی نوبت به امتیازات (مانند بخشودگی جرایم) میرسید، میگفتند «شما مودی اصلی نیستید». این بخشنامه تصریح میکند: هرکس طبق ماده ۱۸۲ مسئول پرداخت شناخته شود، حق دارد درخواست بخشودگی جرایم (ماده ۱۹۱) بدهد و اداره موظف به رسیدگی است.
تحلیل و تفسیر حقوقی
طبق ماده ۱۸۲ قانون مالیاتهای مستقیم، کسانی که مالیات دیگران را ضمانت کردهاند یا طبق قانون مکلف به پرداخت شدهاند (مثل مدیران تصفیه یا وراث در حدود ترکه)، «در حکم مودی» هستند.
مشکل کجا بود؟
ادارات وصول و اجرا، عبارت «در حکم مودی» را تفسیر مضیق میکردند؛ یعنی فقط برای «گرفتن پول» و «توقیف اموال» او را مودی میدانستند. اما اگر همین شخص تقاضای تخفیف یا بخشودگی جرایم میکرد، درخواستش را رد میکردند.
راهحل جدید:
سازمان مالیاتی با صدور این بخشنامه اصل «تلازم حق و تکلیف» را جاری کرد. اگر کسی بار مسئولیت پرداخت (تکلیف) را به دوش میکشد، باید از حقوق قانونی مودی (حق درخواست بخشودگی) نیز برخوردار باشد.
نکته طلایی: اگر شما ضامن بودهاید و قبلاً کل بدهی و جرایم را پرداخت کردهاید اما درخواست بخشودگیتان رد شده بود، متاسفانه این بخشنامه عطفبهماسبق برای استرداد پولهای داده شده نمیشود، اما برای پروندههای باز و بدهیهای جاری، یک برگ برنده قطعی است.
📋 چکلیست اقدامات فوری:
- شناسایی وضعیت: آیا شما به عنوان مدیر، ضامن یا انتقالگیرنده، برگه اجراییه به نام خودتان دریافت کردهاید؟ اگر بله، شما مشمول ماده ۱۸۲ هستید.
- تنظیم لایحه: فوراً نامهای با موضوع «درخواست بخشودگی جرایم موضوع ماده ۱۹۱ با استناد به بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۳/۸» تنظیم کنید.
- ممانعت از توقیف: اگر واحد اجرا قصد توقیف اموال بابت “جرایم” را دارد، با ارائه درخواست بخشودگی و اشاره به این بخشنامه، میتوانید تا تعیین تکلیف میزان بخشودگی، عملیات اجرایی را مدیریت کنید (یا حداقل حسن نیت نشان دهید).