ادارات کل امور مالیاتی باسلام «فهرست مصادیق عملیات و خدمات بانکی» موضوع جزء (5) بند (ب) ماده (9) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400، در چهارچوب قوانین مربوط، پس از انطباق با مقررات موضوعه به شرح زیر ارسال میگردد. خاطر نشان میسازد خدمات ذکر شده در بندهای ذیل، منصرف از خدمات مربوط به سایر اجزای بند (ب) ماده (9) قانون صدرالاشاره (خاصه جزءهای 6 و 7) میباشد.
| ردیف | خدمات |
| 1 | قبول سپرده بانکی؛ |
| 2 | صدور گواهی سپرده عام و خاص بانکی؛ |
| 3 | انتقال وجوه بین بانکی؛ |
| 4 | اعطای تسهیلات توسط بانک به اشخاص در قالب عقود قرضالحسنه، فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک، سلف، جعاله، مضاربه، مشارکت مدنی، مزارعه، مساقات، خرید دین، مرابحه و استصناع؛ |
| 5 | نقل و انتقال وجوه از طریق بانک؛ |
| 6 | گشایش انواع اعتبار اسنادی بانکی و صدور انواع ضمانتنامه بانکی؛ |
| 7 | تضمین بازخرید اوراق بهادار صادره اشخاص حقوقی دولتی و غیر دولتی توسط بانک؛ |
| 8 | انجام سفارش های مستمر مشتریان (دستور پرداخت مستمر) توسط بانک. |
سید محمدهادی سبحانیان رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
معتبر (دائمی)
مرجع تصویب:
رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور
تاریخ صدور:
1403/02/26
شروع اعتبار:
1400/10/10
ایمنی در برابر ارزشافزوده؛ ابلاغ لیست ۸گانه خدمات بانکی معاف
📌 جان کلام:
سازمان امور مالیاتی نهایتاً به مناقشات پایان داد و لیست «حصری» خدمات بانکی که طبق قانون دائمی ارزش افزوده (مصوب ۱۴۰۰) از پرداخت ۹٪ (یا ۱۰٪ فعلی) مالیات معاف هستند را تعیین کرد. این بخشنامه ۸ سرفصل اصلی عملیات بانکی (از سپرده تا السی و تسهیلات) را پوشش میدهد.
تحلیل و تفسیر حقوقی
این بخشنامه در راستای اجرای جزء (۵) بند (ب) ماده (۹) قانون مالیات بر ارزش افزوده صادر شده است. اهمیت این لیست در آن است که مرز بین «خدمات مالی محض» (که معاف هستند) و «خدمات کارمزدی جانبی» (که ممکن است مشمول باشند) را روشن میکند.
نکته کلیدی در بند ۴ این بخشنامه است؛ جایی که اعطای تسهیلات در قالب تمامی عقود اسلامی (مشارکت، جعاله، خرید دین، مرابحه و…) را صراحتاً معاف اعلام کرده است. این یعنی سود و کارمزد دریافتی بانکها بابت وامها مطلقاً معاف از ارزش افزوده است. همچنین صدور ضمانتنامهها و اعتبارات اسنادی (LC) که شریان حیاتی تجارت هستند، در بند ۶ معاف شدهاند.
هشدار: سایر درآمدهای بانکها (مانند اجاره صندوق امانات، فروش اموال تملیکی، کارمزد ارزیابی وثایق، فروش چکبن و خدمات مشاورهای خارج از این لیست) همچنان پتانسیل شمول مالیات را دارند. اگر بانکدار هستید، نباید تمام درآمدها را زیر چتر این بخشنامه پنهان کنید؛ تفکیک حسابداری درآمدهای معاف و غیرمعاف الزامی است.
📋 چکلیست اقدامات فوری:
- برای دریافتکنندگان وام: بررسی کنید در قراردادهای تسهیلات یا صورتحسابهای بانکی، بابت سود یا کارمزد تسهیلات (بند ۴) ارزش افزوده از شما کسر نشده باشد.
- برای واردکنندگان: کارمزد گشایش LC و حوالههای ارزی (بند ۵ و ۶) معاف است؛ در بهای تمام شده کالا این مورد را لحاظ کنید.
- برای حسابرسان: در رسیدگی به پرونده بانکها و موسسات اعتباری، تطبیق درآمدها با این ۸ ردیف برای پذیرش معافیت ماده ۹ ضروری است.